Halı Kenar Overloğu

Halının kenarı neden önemli?

Bir halının dört kenarı vardır: saçakların bulunduğu iki uç ve uzunlamasına uzanan iki yan kenar. Yan kenarlar halının dokusunu yanlardan tutan sınırdır. El halılarında yan kenar, dokuma sırasında kenar çözgülerinin etrafına sarılan iplikle oluşturulur. Makine halılarında ise halı fabrikada kesildikten sonra kenarı, dokunun dağılmaması için iplikle sarılarak dikilir; bu dikişe overlok denir.

Kenar sağlam olduğu sürece halının dokusu da yerinde durur. Kenar açılmaya başladığında ise dokunun en dıştaki iplikleri tek tek ayrılır ve dağılma kenardan içeri doğru ilerler.

Kenar neden açılır?

Halının kenarı günlük hayatta pek çok zorlanmaya maruz kalır. Elektrikli süpürgenin başlığı kenara çarpar ve sargı ipliğini çeker. Kapı, kenarın üzerinden sürtünerek geçer. Koltuk ve sehpa ayakları kenara basar. Halının kenarından tutularak sürüklenmesi, kenar ipliğine bütün halının ağırlığını yükler. Kediler kenarları tırmalayabilir, köpekler çekip çiğneyebilir. Yanlış yıkamada kenar sert fırçayla çekilir ve sargı iplikleri kopar.

Zamanla kenar ipliği de eskir. Güneş, nem ve sürtünme ipliği zayıflatır; bir noktada kopan iplik, kenar boyunca sökülmeye başlar.

Açılan kenar beklerse ne olur?

Kenardaki küçük bir açılma ilk başta önemsiz görünür. Ama açılan kenarın iplikleri süpürgeye ve ayağa takıldıkça sökülme hızlanır. Makine halılarında overlok dikişi bir noktadan koptuğunda zincir gibi sökülmeye devam edebilir. El halılarında ise kenar sargısı gittiğinde kenar çözgüleri açıkta kalır, ardından en dıştaki düğüm sıraları düşmeye başlar. Bir süre sonra halının kenarı dalgalı ve dağınık bir hal alır, halı daralır.

Bu yüzden kenar açılmasını erken fark edip overlokla kapatmak, halının ömrünü belirgin şekilde uzatır. Erken yapılan overlok yalnızca kenarı korur; geç kalındığında halının desenli kısmına kadar ilerlemiş bir sökülmeyle uğraşmak gerekir.

Overlok nedir?

Overlok, halının kenarını iplikle sıkıca sararak dikme işlemidir. İplik, kenarın üst yüzünden alt yüzüne doğru sık aralıklarla sarılır ve kenar boyunca düzgün bir şerit oluşturur. Bu şerit kenarın iplikleri arasına girip onları birbirine bağlar ve dışarıdan gelecek sürtünmeye karşı korur. Overlok çekilmiş bir kenar hem daha sağlam hem de daha derli toplu görünür.

İplik rengi nasıl seçiliyor?

Overlok ipliğinin rengi, halının kenarının görünüşünü belirler. Biz ipliği halının kenarındaki hâkim renge, mevcut overlokun ya da kenar sargısının rengine göre seçiyoruz. Kenarı tek renk olan halılarda o renge en yakın tonu kullanıyoruz. Kenarı boyunca renk değiştiren halılarda, örneğin desenin kenara kadar uzandığı modellerde, kenarı renklere göre bölümlere ayırıp her bölümde o bölümün rengine uygun iplik kullanabiliyoruz. Böylece overlok halının desenini bozmaz.

Makine halılarında overlok

Makine halılarında kenar overloğunu makineyle çekiyoruz. Önce kenardaki kopmuş ve sarkmış eski overlok ipliklerini temizliyor, kenarın düz olmasını sağlıyoruz. Ardından yeni overloku kenar boyunca, eşit sıklıkta ve düzgün bir hat üzerinde çekiyoruz. Overloğun kenarın her noktasında aynı kalınlıkta olması önemlidir; düzensiz bir overlok kenarı dalgalı gösterir.

Jel ya da lateks tabanlı ince halılarda tabanın durumunu önceden kontrol ediyoruz. Eskimiş ve kırılganlaşmış bir tabanda iğne delikleri yırtılmaya yol açabilir; böyle bir durumda bunu size söylüyoruz.

El halılarında kenar sargısı

El halılarında kenar, halının dokusunun bir parçası olduğu için makine overloğu uygun değildir. Bu halılarda açılan kenar sargısını elde, halının orijinal kenar ipliğine uygun yün iplikle yeniliyoruz. Sargıyı kenar çözgülerinin etrafına, orijinal sargının sıklığına yakın şekilde sarıyoruz. Böylece yenilenen kenar halının geri kalanıyla uyumlu görünür ve halının el dokuması karakterini bozmaz.

Kısaltılmış ve kesilmiş halılar

Bazı halılar evde odanın ölçüsüne uydurulmak için kesilir ya da bir köşesi kesilerek kapı veya kalorifer çevresine oturtulur. Kesilen kenar korumasız kalır ve kısa sürede dağılmaya başlar. Böyle kenarları overlokla kapatarak dağılmayı durduruyoruz. Kesik kenarın düz olmaması overloğun da düzgün olmasını engeller; bu yüzden önce kenarı düzeltiyor, sonra overlok çekiyoruz.

Uçlarda overlok

Overlok yalnızca yan kenarlara değil, saçaksız makine halılarının uçlarına da çekilebilir. Saçağı tamamen kopmuş bir makine halısında saçak yerine uca overlok çekmek, ucu sade ve sağlam bir şekilde kapatır. Süpürgeyi sık kullanan ya da evcil hayvanı olan evlerde bu çözüm, süpürgeye takılacak saçak olmadığı için daha pratiktir. Uç için saçak ve overlok arasında karar vermenize yardımcı oluyoruz.

Önce yıkama, sonra overlok

Overlok çekmeden önce halının yıkanmasını öneriyoruz. Kirli bir halının kenar rengi gerçek rengini göstermez; ipliği temiz halıya göre seçmek daha doğru sonuç verir. Yeni overlok ipliği de yıkamadan sonra çekildiğinde daha uzun süre canlı kalır. Bu yüzden halıyı önce yıkayıp tamamen kurutuyor, sonra overlok çekiyoruz. Halınız temizse yalnızca overlok için de teslim alabiliriz.

Kenarı korumak

Overlok çekilmiş bir kenarın uzun süre sağlam kalması için süpürgeyi kenara çarptırmayın; kenara yaklaştığınızda süpürgeyi kenara paralel hareket ettirin. Halıyı taşırken kenarından tutup sürüklemeyin; rulo yaparak ya da iki kişi kaldırarak taşıyın. Kapının halının kenarı üzerinden sürtünerek geçtiği bir yerdeyseniz halının yerini biraz değiştirin. Halının altına kaymaz bir altlık koymak, halının kaymasını ve kenarın kıvrılmasını önler.

Yolluklarda kenar

Koridor yolluklarının kenarları, yolluğun dar ve uzun yapısı nedeniyle evdeki öteki halılardan daha çok zorlanır. Koridorda yürürken ayak sık sık kenara basar, kapılar kenarın üzerinden geçer, süpürge kenara çarpar. Yolluklarda kenar açılması bu yüzden daha erken başlar. Yolluğun iki uzun kenarına birlikte overlok çekmek, kenarların aynı kalınlıkta ve düz kalmasını sağlar.

Evcil hayvanlı evlerde kenar

Kediler tırnaklarını bilemek için halının kenarını ve köşelerini seçebilir; tırmalanan kenarda overlok iplikleri kopar ve kenar kısa sürede açılır. Köpekler ise halının köşesini çekip çiğneyebilir. Evcil hayvanlı evlerde kenar açılmasını erken fark edip overlokla kapatmak, hasarın ilerlemesini durdurur. Kedinize halının yakınına bir tırmalama tahtası koymak da kenarı korur.

Bantlı kenarlar

Bazı makine halılarında kenar, overlok yerine kumaş bir bantla kapatılır. Bant yırtıldığında ya da dikişi söküldüğünde kenarın dokusu açıkta kalır. Bantlı halılarda bandın durumunu inceliyor, kenarın nasıl kapatılacağını sizinle birlikte değerlendiriyoruz.

Tek kenar mı, dört kenar mı?

Kenarın yalnızca bir bölümü açıldıysa o bölüme overlok çekmek mümkündür. Ancak eski overloğun geri kalanı da yıpranmışsa, kısa süre sonra başka bir noktadan açılma başlar. Bu durumda kenarın tamamına ya da iki uzun kenara birlikte overlok çekmek daha kalıcı bir çözüm olur. Halınızın kenarını inceledikten sonra hangisinin daha doğru olduğunu size söylüyoruz.

Köşeler

Halının köşeleri, iki kenarın birleştiği ve en çok zorlanan noktalardır. Köşeden tutularak kaldırılan ya da sürüklenen halıda overlok önce köşelerden açılır. Overlok çekerken köşelerde ipliği daha sık sararak bu noktaları ayrıca güçlendiriyoruz.

Ücret

Kenar overloğu ücreti yıkama fiyatına ayrıca eklenir. Ücreti overlok çekilecek kenarın uzunluğu, halının türü ve kenarın durumu belirler; el halılarında elde yapılan kenar sargısı daha fazla emek gerektirir. Halınızın kenarının yakın fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz durumu görüp baştan bilgi veriyor, kesin fiyatı işe başlamadan önce söylüyoruz.

Alım ve teslim

Halınızı Avrupa Yakası'ndaki adresinizden alıyor, Başakşehir'deki fabrikamızda yıkayıp kenarına overlok çekiyor ve yine adresinize teslim ediyoruz. Teslim gününü halıyı alırken söylüyoruz.