Sumak Kilim Yıkama

Sumak tekniği

Sumak, kilim ailesinin en ilginç dokuma tekniklerinden biridir. Düz kilimde atkı iplikleri çözgülerin bir altından bir üstünden geçer; sumakta ise renkli atkı iplikleri çözgülerin etrafına sarılarak ilerler. Bu sarma hareketi, dokumanın yüzeyinde balık sırtını ya da örgüyü andıran belirgin bir doku oluşturur. Sumaklar, düz kilimlere göre daha kalın, daha sağlam ve daha ağırdır. Desenleri genellikle büyük geometrik madalyonlar, yıldızlar ve kancalı motiflerden oluşur; renkler kırmızı, lacivert, fildişi ve toprak tonlarıdır.

Sumakları tanımanın en kolay yolu, ters çevirmektir. Sumakın arka yüzünde, renk değişim noktalarında kesilmiş ya da sarkan serbest iplik uçları görülür. Bu yüzden sumaklar çoğunlukla tek yüzlüdür; arka yüz kullanılmaz.

Arka yüzün hassasiyeti

Sumakın arka yüzündeki serbest iplik uçları, yıkamada en çok dikkat edilmesi gereken bölgedir. Bu uçlar, sert fırçalama ya da güçlü su akımıyla dolanır, düğümlenir ve kopabilir. Kopan uçlar, ön yüzdeki sarmaların gevşemesine yol açabilir. Bu yüzden sumakları arka yüzü zorlamadan, yumuşak fırçalarla ve kontrollü su akımıyla yıkıyoruz. Kurutma sırasında da arka yüzdeki uçların düzgün kalmasına dikkat ediyoruz.

Balık sırtı dokunun korunması

Sumakın yüzeyindeki sarma dokusu, ışık aldıkça desene derinlik ve hareket katar. Bu doku, sarmaların düzgün ve gergin olmasına dayanır. Sert ovalama sarmaları gevşetir ve yüzeyi bulanıklaştırır. Islak sumakı asmak ise dokuyu bir yönde gerer. Sumakları ovmadan, bastırarak temizliyor ve düz bir zeminde kurutuyoruz.

Sumakı nasıl yıkıyoruz?

1. İnceleme: Ön ve arka yüzü, kenarları ve uçları kontrol ediyoruz.
2. Boya testi: Her renkte ayrı test yapıyoruz.
3. Toz alma: Sarmaların arasındaki tozu, dokuyu gevşetmeden çıkarıyoruz.
4. Elde yıkama: Sumakı makineye sokmadan, düz bir zeminde, düşük ısıda yıkıyoruz.
5. Yumuşak fırça: Ön yüzü sarma yönünde, arka yüzü ise neredeyse hiç fırçalamadan temizliyoruz.
6. Kısa ıslaklık: Boya akmasını önlemek için sumakın ıslak kaldığı süreyi kısa tutuyoruz.
7. Düz kurutma: Sumakı şeklini ve dokusunu koruyarak kurutuyoruz.

Doğal boyalar

Sumakların büyük kısmı yün iplikle ve doğal boyalarla dokunur. Kırmızı ve lacivert tonlar, yanlış sıcaklıkta yıkandığında akmaya eğilimlidir. Sumakta renkli iplikler çözgülerin etrafına sıkıca sarıldığı için, bir rengin akması komşu sarmalara hızla yayılır. Her renkte boya testi yapıyor, boyası hassas sumaklarda soğuk suyla ve çok kısa sürede yıkıyoruz.

Sumakın ağırlığı

Sumaklar düz kilimlerden daha kalın ve ağırdır; ıslandığında bu ağırlık artar. Ağır ve ıslak bir sumakı asarak kurutmak, dokunun bir yönde gerilmesine yol açar. Kurutmadan önce sumakın içindeki suyun büyük kısmını mekanik olarak alıyor, ardından düz bir zeminde kurutuyoruz.

Sumakı kilimden ayıran özellikler

Sumak, düz kilime göre çok daha fazla iplik ve emek gerektirir. Atkı iplikleri her çözgünün etrafına tek tek sarıldığı için dokuma yavaş ilerler ve ortaya çıkan parça kalın ve yoğun olur. Bu yoğunluk, sumakı yere serildiğinde düz kilimden daha dayanıklı yapar. Aynı zamanda sumakın yıkandıktan sonra daha geç kurumasına da yol açar. Kalın sumakların ortası, kenarlarından daha uzun süre nemli kalır. Kurutma sırasında sumakı birkaç kez çevirerek her iki yüzün ve ortanın tamamen kuruduğundan emin oluyoruz.

Sumakta renk geçişleri

Sumaklarda desenler, renk değişim noktalarında iplik uçlarının arka yüzde bırakılmasıyla oluşur. Ön yüzde bu geçişler keskin ve temiz görünür. Bir renk aktığında, geçiş noktasındaki keskinlik bozulur ve motif bulanıklaşır. Özellikle kırmızı ile fildişinin, lacivert ile sarının yan yana geldiği yerler boya testinde en dikkat ettiğimiz noktalardır. Test sonucuna göre gerekirse boyayı sabitleyen bir yöntem uyguluyor ve sumakı çok kısa bir sürede yıkıyoruz.

Yıllanmış sumaklar

Pek çok sumak, yıllarca kullanılmış ve köylerden toplanmış eski parçalardır. Bu sumaklarda bazı bölgelerde yün incelmiş, sarmalar gevşemiş ve çözgüler görünür hale gelmiş olabilir. Yıllanmış sumakları yıkamadan önce ışığa tutarak inceliyor, zayıf bölgeleri belirliyoruz. Bu sumakları daha düşük basınçla ve çok daha nazik hareketlerle yıkıyor, zayıf bölgelerde temizliği en aza indiriyoruz. Eski onarımlar varsa, onarımda kullanılan ipliklerin boyasını da ayrıca test ediyoruz.

Sumak ve evcil hayvanlar

Sumakın sarma dokusu, kedilerin tırnaklarını geçirmesi için cazip bir yüzeydir. Tırnağa takılan bir sarma çekildiğinde gevşer ve yanındaki sarmaları da gevşetebilir. Evcil hayvanınız varsa sumakı onların sık dolaşmadığı bir alanda kullanmanızı ya da duvarda sergilemenizi öneririz. Çekilmiş bir ilmeği koparmak yerine dikkatlice yerine itin ya da onarım için bize danışın. Kopan bir sarmanın yanındaki sarmalar da zamanla gevşeyebileceği için küçük hasarlara erken müdahale önemlidir.

Sumakı yeniden sermek

Yıkanmış sumakınızı serdiğinizde, arka yüzünün zemine baktığından ve altına bir kaymaz altlık koyduğunuzdan emin olun. Sumak kalın bir dokuma olduğu için altlık, sumakın zemine sürtünerek arka yüzdeki iplik uçlarının aşınmasını önler. Sumakı sermeden önce zemini temizlemeniz de arka yüze toz yapışmasını engeller. İlk günlerde sumakın kenarları paketleme nedeniyle hafifçe kıvrık görünebilir; birkaç saat içinde düzelir. Sumakın üzerine mobilya yerleştirecekseniz, ayakların altına keçe pedler koymanız sarmaların ezilmesini önler.

Sumak nerede kullanılır?

Sumaklar, kalın ve sağlam yapıları sayesinde yerde, orta yoğunlukta kullanılan alanlar için uygundur. Salonlarda, çalışma odalarında ve koridorlarda güçlü desenleriyle dikkat çekerler. Tek yüzlü oldukları için arka yüzün zemine bakması gerekir; arka yüzdeki serbest uçlar zeminle sürtünerek zamanla aşınır. Sumakın altına mutlaka kaymaz bir altlık koymanızı öneririz; altlık hem kaymayı önler hem de arka yüzdeki uçları zemin sürtünmesinden korur.

Duvar ve yastık sumakları

Sumaklar, desenleri ve dokuları nedeniyle duvarda sergilenmeye de çok uygundur. Ayrıca küçük sumak parçaları, yastık yüzü ve minder kılıfı olarak kullanılır. Duvar sumakları havadaki tozu ve dumanı toplar; yastık sumakları ise ter ve saç yağıyla karşılaşır. Bu kullanımlara göre sumakın durumunu inceliyor ve yıkamayı planlıyoruz.

Sık karşılaştığımız sorunlar

Gevşeyen sarmalar

Yıllanmış sumaklarda bazı bölgelerde sarmalar gevşer ve çözgü görünür hale gelir. Bu bölgeler yıkamada daha da gevşeyebilir; yıkamadan önce sizinle konuşuyoruz.

Arka yüzde düğümlenme

Yanlış yıkanmış sumaklarda arka yüzdeki uçlar dolanmış ve düğümlenmiş olabilir. Bu düğümleri sabırla açıyoruz.

Kenar açılması

Sumak kenarları zamanla açılır. Kenar overloğu ile kenarı sağlamlaştırıyoruz.

Evde bakım

• Sumakı haftada bir, düşük emiş gücüyle süpürün.
• Arka yüzü süpürgeyle temizlemeyin.
• Altına kaymaz bir altlık koyun.
• Dökülen sıvıyı hemen, ovmadan alın.
• Doğrudan güneşten koruyun.

Sumakı saklamak

Sumakı kaldıracaksanız, önce temizlenmiş ve tamamen kuru olduğundan emin olun. Ön yüzü dışarıda kalacak şekilde rulo yapın; arka yüzdeki uçlar içte kalarak korunur. Nefes alan bir örtüyle sarın ve güveye karşı önlem alın.

Ne sıklıkla yıkanmalı?

Yerde kullanılan sumakları yılda bir kez, duvarda sergilenenleri birkaç yılda bir yıkatmanızı öneririz.

Ücret ve teslim

Sumak yıkama ücretini sumakın ölçüsü, durumu ve boya hassasiyeti belirler; teslim alırken sizinle birlikte netleştiriyoruz. Avrupa Yakası'ndaki servis bölgelerimizde sumakınızı adresinizden alıyor ve söz verdiğimiz gün geri getiriyoruz. Düz kilimler için el dokuma kilim yıkama sayfamıza bakabilirsiniz.